W „Grze w kategorie emocji” ze scenariusza nr 9 każda z dwóch drużyn dostaje dwie plansze z kategoriami emocji i nakleja na nich karty emocji, które zdaniem dzieci pasują do każdej kategorii. Na koniec przedstawiciel każdej drużyny opisuje plakaty całej grupie. Przebieg tej zabawy z zestawu „Emocjonalne zadania” publikujemy niżej w opracowaniu redakcyjnym, a dwie kolejne zabawy grupowe z tego samego zestawu opisujemy w skrócie.
W skrócie. Wiek: 4–9 lat · forma pracy: 2 drużyny · czas: 15 minut na doklejanie kart plus rozmowa na początku i podsumowanie · materiały: 4 brystole, 2 komplety kart emocji (materiał nr 1), kilka klejów · obszar TUS: rozpoznawanie, nazywanie i wyrażanie emocji · cel ze scenariusza: dzieci ćwiczą komunikację i współpracę w grupie.
Co ćwiczą dzieci
Cele trzech zabaw ze scenariuszy:
- dzieci rozpoznają różne emocje oraz ćwiczą nazywanie i wyrażanie tych emocji („Gra w kategorie emocji”),
- dzieci wspólnie wybierają karty, które ich zdaniem pasują do kategorii podanych na planszach, i rozwijają słownictwo emocjonalne („Gra w kategorie emocji”),
- dzieci trenują komunikację i współpracę w grupie („Gra w kategorie emocji”),
- dziecko odgaduje emocję, którą wylosowało, dzięki podpowiedziom pozostałych uczestników, a dzieci uczą się zasad zdrowej rywalizacji i współpracy („Czółko emocje”),
- zespoły przekazują sobie brystole z rysunkami sytuacji i uczą się współpracy w empatycznym i bezpiecznym otoczeniu („Sztafeta emocji”).
Siedem obszarów umiejętności TUS i przykładowy przebieg jednych zajęć opisujemy we wpisie Zajęcia TUS: jak wyglądają, dla kogo są i co się na nich ćwiczy.
Przebieg zabawy „Gra w kategorie emocji” ze scenariusza nr 9 krok po kroku
| Element | Opis |
|---|---|
| Wiek | 4–9 lat |
| Forma pracy | 2 drużyny, podział na przykład przez odliczanie „1, 2, 1, 2…” |
| Czas | 15 minut na doklejanie kart; rozmowa o emocjach na początku i podsumowanie dodatkowo, scenariusz nie podaje łącznego czasu |
| Materiały | 4 duże plansze (brystole) z nazwami kategorii ze scenariusza: dwie „pozytywne i przyjemne emocje”, dwie „trudne i nieprzyjemne emocje”; karty emocji (materiał nr 1) w 2 kompletach; kilka klejów |
| Cel | dzieci rozpoznają różne emocje oraz ćwiczą nazywanie i wyrażanie tych emocji |
| Źródło | „Emocjonalne zadania”, scenariusz 9 |
- Przygotowanie. Prowadzący przygotowuje 4 duże plansze i zapisuje na nich nazwy kategorii podane w scenariuszu: na dwóch „pozytywne i przyjemne emocje”, na dwóch kolejnych „trudne i nieprzyjemne emocje”. Prowadzący drukuje dwa komplety kart emocji.
- Rozmowa o emocjach. Prowadzący zaczyna od krótkiej rozmowy i zadaje pytania w rodzaju: „Jakie postacie z bajki kojarzą wam się z emocją radości, a które z emocją smutku lub złości?”, „Jak się dzisiaj czułeś/czułaś przed przyjściem do przedszkola/szkoły?”.
- Podział na drużyny. Prowadzący dzieli dzieci na 2 drużyny, na przykład przez odliczanie „1, 2, 1, 2…”: dzieci z tą samą cyfrą łączą się w drużynę. Każda drużyna dostaje 2 plansze z kategoriami emocji i pełny komplet kart emocji do naklejania.
- Wybór emocji. Każda drużyna wybiera karty emocji z kompletu, które według dzieci pasują do danej kategorii, i nakleja je na obu planszach. Prowadzący podsuwa pytania ze scenariusza: „Jakie emocje trudno jest wam wyrazić, o których trudno jest opowiadać?”, „Co może się dziać, gdy przeżywasz pozytywne emocje, a co, gdy negatywne?”, „Jak je rozróżnić?”.
- Nazywanie emocji (15 minut). Drużyny mają 15 minut na doklejenie emocji z obu kategorii. Prowadzący podchodzi do każdej drużyny, sprawdza, czy dzieci radzą sobie z zadaniem, i w razie potrzeby wspiera je pytaniem pomocniczym: „W sytuacji, gdy ktoś czegoś nie może zrobić, a bardzo mu na tym zależy, co może wówczas czuć? Jaka buzia z kart emocji wyraża tę emocję?”.
- Podsumowanie. Przedstawiciel pierwszej drużyny opisuje oba plakaty. Jeśli dzieci mają trudność z nazwaniem emocji i kierują się tylko tym, co widzą na ilustracji, prowadzący nazywa te emocje i wyjaśnia, co oznaczają. Następnie przedstawiciel drugiej drużyny opisuje jej podział. Na koniec grupa rozmawia o tym, jak te same emocje można przeżywać w różny sposób oraz jak wiele można wyczytać bez słów, z gestów i mimiki.
Jak dzieci ćwiczą umiejętności na zajęciach TUS
Na zajęciach TUS grupa pracuje nad jedną konkretną umiejętnością naraz, w czterech krokach. Prowadzący pokazuje umiejętność w scence. Dzieci odgrywają podobną sytuację w parach lub trójkach. Grupa i prowadzący omawiają, co się udało. Na koniec każde dziecko ustala z prowadzącym, gdzie wypróbuje tę umiejętność przed kolejnymi zajęciami, i na następnych zajęciach opowiada, jak poszło. Udział w scence jest dobrowolny: dziecko, które nie jest gotowe, może zostać obserwatorem z zadaniem (na przykład: „zwróć uwagę, jakimi słowami Ola zaczęła rozmowę”) albo zagrać scenkę w parze z prowadzącym.
Dwie kolejne zabawy grupowe z tego samego zestawu
„Czółko emocje” (scenariusz 10). Dziecko odgaduje emocję, którą wylosowało, dzięki podpowiedziom pozostałych uczestników. Dzieci uczą się zasad zdrowej rywalizacji i współpracy.
„Sztafeta emocji” (scenariusz 8). Zespoły dostają brystole z jedną emocją u góry i rysują na nich sytuacje, w których ta emocja może się pojawić. Zespoły przekazują brystole dalej, aż każdy zespół dostanie brystole ze wszystkimi emocjami w grze. Pełny przebieg opisujemy na stronie Zabawy integracyjne dla dzieci 4–9 lat.
Zestaw „Emocjonalne zadania” zawiera 15 scenariuszy gier i zabaw dla dzieci 4–9 lat oraz ponad 150 kart z ilustracjami w formacie A5. Scenariusz „Lodołamacze emocji” z kartami emocji pobierzesz bezpłatnie na stronie Scenariusze zajęć TUS, gdzie jest też tabela wszystkich scenariuszy według wieku i tematu.
Materiały do zabaw na współpracę
Emocjonalne zadania: 15 scenariuszy zajęć
15 scenariuszy gier i zabaw o emocjach oraz ponad 150 kart z ilustracjami, PDF do wydruku · 4–9 lat
54 karty do ćwiczeń z rozpoznawania i nazywania emocji · 3–10 lat
Emocjonalne przygody przedszkolaków: gra integracyjna (PDF)
60 stron A4, gra integracyjna do wydruku · 3–6 lat
Emocjonalne więzi: gra integracyjna (PDF)
12 stron A4, gra integracyjna do wydruku · 7–14 lat
Najczęstsze pytania o zabawy na współpracę dla dzieci
Od jakiego wieku dzieci mogą grać w „Grę w kategorie emocji”?
Autorka przygotowała zestaw dla dzieci 4–9 lat. Gdy dzieci mają problem z nazwaniem emocji i kierują się tylko ilustracją, prowadzący nazywa emocje i wyjaśnia ich znaczenie.
Ile dzieci może grać naraz?
Prowadzący dzieli dzieci na 2 drużyny; autorka nie określa maksymalnej liczby uczestników. Każda drużyna pracuje przy dwóch planszach z jednym kompletem kart.
Ile czasu zajmuje ta zabawa?
Drużyny mają 15 minut na doklejanie kart, a prowadzący przeznacza dodatkowy czas na rozmowę wprowadzającą i podsumowanie; autorka nie podaje łącznego czasu zabawy.
Czy potrzebuję kart emocji?
Tak, prowadzący drukuje dwa komplety kart emocji z materiału nr 1 zestawu, po jednym dla każdej drużyny, bo dzieci naklejają karty na plansze.
W jakiej formie dostanę scenariusze?
Po złożeniu zamówienia dostajesz mailem pliki PDF: 15 scenariuszy i materiały pomocnicze, razem 98 stron A4. Drukujesz je wielokrotnie na potrzeby swoich zajęć; licencja obejmuje osobę, która dokonała zakupu.
Zobacz też
- Zabawy integracyjne dla dzieci 4–9 lat: przebieg „Sztafety emocji”
- Empatia: ćwiczenia i zabawy dla dzieci 4–9 lat: przebieg zabawy „Koło emocji”
- Pierwsze zajęcia TUS: przygotowanie grupy, kontrakt i zabawa „Zgadnij emocję”
- Scenariusze zajęć TUS: darmowy scenariusz „Lodołamacze emocji” i tabela tematów według wieku
- Pomoce TUS: karty, gry i plansze do treningu umiejętności społecznych
- Tematy zajęć TUS: lista tematów do dziennika z dobranymi materiałami
- Zajęcia TUS: jak wyglądają, dla kogo są i co się na nich ćwiczy
