Rok szkolny 2026/2027 to pierwszy rok reformy w szkołach podstawowych. Nowa podstawa programowa obejmuje klasy I i IV, edukację zdrowotną realizują wszystkie klasy IV–VIII, a szkoła przez kilka najbliższych lat prowadzi równolegle dwa zestawy podstaw i ramówek. Poniżej porządkujemy, co dokładnie się zmienia, kogo dotyczy i co z tego wynika dla organizacji pracy.
Kogo dotyczy reforma w roku szkolnym 2026/2027
- Klasa I – nowa podstawa programowa i 21 godzin edukacji wczesnoszkolnej tygodniowo (klasy II i III zostają przy 20 godzinach).
- Klasa IV – nowa podstawa programowa, w tym edukacja zdrowotna, przyroda w nowym kształcie i zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki.
- Klasy II–III i V–VIII – pracują jeszcze na podstawie programowej z 2017 r.; wyjątkiem jest edukacja zdrowotna, którą klasy V–VIII realizują już według nowych zapisów.
- Kolejne roczniki wchodzą na nową podstawę programową w następnych latach; w klasach I szkół ponadpodstawowych zmiany zaczynają obowiązywać od 1 września 2027 r.
Podstawy prawne: Dz. U. z 2026 r. poz. 378 (podstawa programowa) i poz. 1028 (ramowe plany nauczania).
Edukacja zdrowotna: obowiązkowy, oceniany przedmiot w klasach IV–VIII
Od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna jest obowiązkowym przedmiotem dla wszystkich uczniów klas IV–VIII: jedna godzina tygodniowo, oceniana na zasadach ogólnych. Zakres obejmuje m.in. zdrowie psychiczne (emocje, stres, samoocena, asertywność, reagowanie na przemoc), zdrowie społeczne (relacje) oraz higienę cyfrową.
Dwie rzeczy, o które dyrektorzy pytają najczęściej:
- Rodzic nie może wypisać dziecka z edukacji zdrowotnej. Pisemna rezygnacja dotyczy wyłącznie odrębnych zajęć „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne”, które nie podlegają ocenie i nie wpływają na promocję (Dz. U. z 2026 r. poz. 966).
- Kto może uczyć? M.in. nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego i wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy, o ile mają wymagane kwalifikacje. W praktyce przedmiot często trafia do osób, które dotąd nie prowadziły zajęć o emocjach i relacjach – dlatego dobrze sprawdzają się tu gotowe scenariusze zajęć.
Godzina o bezpieczeństwie na zajęciach z wychowawcą
Zajęć z wychowawcą jest w klasach IV–VIII jedna godzina tygodniowo, a co najmniej jedna w każdym miesiącu musi dotyczyć bezpiecznego zachowania w sytuacjach zagrożeń występujących w czasie pokoju i w czasie wojny (Dz. U. z 2026 r. poz. 1028). To dziesięć rozpisanych tematów w roku – wychowawcom przyda się bank gotowych zajęć, żeby wrześniowy zapał nie skończył się w listopadzie.
Klasa I: dodatkowa godzina i praca bez godziny wychowawczej
Tygodniowy wymiar edukacji wczesnoszkolnej w klasie I wynosi 21 godzin, a podziału tego czasu między poszczególne edukacje dokonuje nauczyciel prowadzący – kształcenie zintegrowane zostaje, osobnej godziny wychowawczej nie ma. Praca nad kompetencjami osobistymi i społecznymi (mocno obecnymi w celach ogólnych edukacji wczesnoszkolnej) musi się więc zmieścić w edukacji społecznej, polonistycznej i codziennym rytmie klasy.
Nowe elementy podstawy programowej
- Sprawczość ucznia opisana obok wiedzy i umiejętności: „podejmowanie autonomicznych działań mających pozytywny wpływ na osobę, która je podejmuje, i inne osoby (otoczenie) oraz branie za te działania odpowiedzialności”.
- Kompetencje przekrojowe – w tym osobiste i społeczne, obecne w pracy każdego nauczyciela, nie przypisane do jednego przedmiotu.
- Sześć modułów tematycznych (bezpieczeństwo i obrona, medialny, filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, klimatyczny, kultura) – realizowanych w ramach istniejących przedmiotów, co wymaga uzgodnień między nauczycielami.
- Tydzień projektowy – w roku szkolnym 2026/2027 dobrowolny; obowiązkowy od 2027/2028 w klasach IV–V, w pełnym zakresie od 2030/2031.
Co szkoła powinna mieć ustalone na ten rok
- Programy nauczania dla klas I i IV zweryfikowane pod kątem zgodności z nową podstawą programową i dopuszczone przez dyrektora po opinii rady pedagogicznej.
- Obsadę edukacji zdrowotnej i plan comiesięcznych godzin o bezpieczeństwie u wychowawców klas IV–VIII.
- Podręczniki lub materiały edukacyjne dla klas I i IV zgodne z nową podstawą – przy czym sama zmiana podstawy nie oznacza obowiązku korzystania z podręcznika.
- Komunikację z rodzicami – przed zajęciami „edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne” obowiązkowe jest spotkanie informacyjne, nie później niż miesiąc przed ich rozpoczęciem.
- Materiały do pracy nad emocjami i relacjami – na edukację zdrowotną, zajęcia z wychowawcą i edukację wczesnoszkolną. Zebraliśmy je w dwa komplety z przypisaniem do wymagań szczegółowych: zestaw dla klasy I i zestaw dla klasy IV.
Najczęstsze pytania
Czy reformę wprowadza ustawa? Nie. Ustawa wdrażająca została zawetowana w grudniu 2025 r., a zmiany programowe wprowadzono rozporządzeniami na podstawie art. 47 ustawy – Prawo oświatowe. Dlatego weszły zmiany w podstawie programowej i ramowych planach nauczania, a nie weszły te wymagające ustawy, np. przesunięcie egzaminu ósmoklasisty na kwiecień.
Czy tydzień projektowy jest w tym roku obowiązkowy? Nie – w roku szkolnym 2026/2027 jest dobrowolny.
Czy wszystkie klasy pracują na nowej podstawie? Nie – tylko I i IV; wyjątkiem jest edukacja zdrowotna, realizowana według nowych zapisów we wszystkich klasach IV–VIII.
Pełne zestawienie zmian z podstawami prawnymi znajdziesz na stronie Kompas Jutra 2026, a materiały do edukacji zdrowotnej, zajęć z wychowawcą i klasy I – na stronie Kompas Jutra 2026 w szkole podstawowej. Jednostkom samorządowym i placówkom finansowanym przez samorząd wystawiamy faktury z 14-dniowym terminem płatności.
Przeczytaj też
- Kompas Jutra 2026: jakie materiały dla nauczycieli? – przegląd potrzeb materiałowych na każdym etapie i kryteria doboru pomocy pod dokumentację
- Kompas Jutra 2026 w przedszkolu: 7 rzeczy do sprawdzenia – dla oddziałów przedszkolnych działających przy szkole
Stan prawny opisany w tekście: Dz. U. z 2026 r. poz. 378, 958, 1028 i 966. Artykuł nie zastępuje analizy prawnej ani decyzji organu prowadzącego.