Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego obowiązuje od 1 września 2026 r. – od razu we wszystkich grupach, od trzylatków po zerówkę, w placówkach publicznych i niepublicznych. Inaczej niż w szkole podstawowej, nic nie wchodzi tu rocznikami: cała placówka pracuje według nowych zapisów od pierwszego dnia roku szkolnego 2026/2027.
Poniżej siedem punktów, które pozwalają sprawdzić, czy placówka jest gotowa na reformę – od dokumentów po wyposażenie sal. Przy każdym wskazujemy przepis, w którym temat jest opisany szerzej.
1. Program wychowania przedszkolnego zgodny z nową podstawą
Program wychowania przedszkolnego powinien zostać zweryfikowany pod kątem zgodności z nową podstawą programową. Dyrektor dopuszcza go do użytku po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej (art. 22a ustawy o systemie oświaty). Jeśli statut zawiera odwołania do podstawy programowej z 2017 r., również wymaga zmiany.
2. Nowy układ dokumentu: dziewięć obszarów zamiast czterech
Podstawa z 2017 r. opisywała rozwój dziecka w czterech obszarach. Nowa wymienia dziewięć: społeczny, osobisty, językowy, matematyczny, przyrodniczy, techniczny, cyfrowy, artystyczny i ruchowy – każdy z własnym zestawem osiągnięć na koniec wychowania przedszkolnego. Obok obszarów dokument opisuje kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz sprawczość dziecka, a jego rdzeniem są wartości (Dz. U. z 2026 r. poz. 378, zał. nr 1).
Ten układ trzeba dobrze znać, bo to według niego planuje się pracę i formułuje osiągnięcia, do których odwołuje się dokumentacja.
3. Jedenaście obowiązkowych doświadczeń edukacyjnych w planie pracy
Doświadczenia edukacyjne to nowa, obowiązkowa część podstawy programowej – nie propozycje ani inspiracje do wyboru. Siedem doświadczeń dziecko zdobywa co najmniej raz w każdym roku szkolnym (m.in. jest odbiorcą sztuki, wysiewa i uprawia rośliny w grupie, uczestniczy w wydarzeniu promującym zdrowy styl życia). W czterech kolejnych uczestniczy przynajmniej raz w trakcie całej edukacji przedszkolnej – jednym z nich jest planowanie i robienie w grupie zakupów w sklepie.
Praktyczna rada: rozpisać wszystkie jedenaście na grupy i miesiące już na początku roku. Doświadczenia „raz w trakcie edukacji przedszkolnej” najłatwiej przeoczyć, bo żaden pojedynczy rok ich nie wymusza.
4. Przestrzeń sali: strefy aktywności i kącik wyciszenia
Podstawa programowa wymaga takiego kształtowania przestrzeni, aby wspierała aktywność, samodzielność i dobrostan dzieci. Wskazuje organizowanie stałych i czasowych stref aktywności, a jako jedną z proponowanych stref stałych wymienia kąciki wyciszenia – dostępne dla wszystkich dzieci, szczególnie pomocne dla tych, które potrzebują wsparcia w regulacji emocji i przetwarzaniu bodźców sensorycznych.
Osobny zapis dotyczy powietrza: dzieci powinny mieć codziennie zajęcia na świeżym powietrzu, a co najmniej raz w tygodniu przebywać poza budynkiem przedszkola dłużej niż godzinę (poza dniami z alertami RCB lub szczególnie niesprzyjającą pogodą).
5. Zasady korzystania z ekranów
Podstawa programowa wprost stanowi, że dzieci nie korzystają w przedszkolu indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych. Nauczyciel używa ich do celów dydaktycznych w niezbędnym zakresie; wyjątek dotyczy dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, dla których urządzenie jest racjonalnym usprawnieniem. To dobry moment, żeby spisać zasady ekranowe placówki i zakomunikować je rodzicom – podstawa programowa powierza przygotowanie dzieci do funkcjonowania w świecie cyfrowym przedszkolu wspólnie z rodzicami.
6. Narzędzia obserwacji dziecka pod nowy układ
Skoro osiągnięcia dziecka są teraz opisane w dziewięciu obszarach, a dokument szerzej ujmuje kompetencje i sprawczość, arkusze obserwacji i narzędzia diagnozy gotowości szkolnej zbudowane pod cztery obszary z 2017 r. przestają pasować do struktury dokumentacji. Warto je zweryfikować, zanim zbierze się pierwsze obserwacje w nowym układzie.
7. Materiały do pracy nad kompetencjami osobistymi i społecznymi
Wśród osiągnięć z obszaru osobistego i społecznego znalazły się m.in. zapisy: dziecko „rozpoznaje i nazywa swoje emocje związane z różnymi sytuacjami, aktualnymi i z przeszłości”, „odróżnia potrzeby od pragnień (zachcianek)”, „szuka rozwiązań w sytuacjach spornych” i „stosuje znane mu sposoby radzenia sobie ze stresem”. Do każdego z nich potrzebne są pomoce, po które nauczyciel sięga w codziennej pracy – karty, plakaty, gry i zeszyty ćwiczeń.
Przygotowaliśmy zestaw przedszkolny do nowej podstawy programowej: 4 bloki tematyczne, 30 pozycji, a przy każdym bloku obszar i numer osiągnięcia, które wspiera. Dzięki temu materiały od razu da się powiązać z rocznym planem pracy.
Najczęstsze pytania o Kompas Jutra w przedszkolu
Czy Kompas Jutra dotyczy przedszkoli? Tak. Kompas Jutra to nazwa, pod którą MEN prowadzi reformę edukacji (w materiałach MEN: „Reforma 26. Kompas Jutra”), a dla przedszkoli reforma oznacza przede wszystkim nową podstawę programową wychowania przedszkolnego.
Czy nowa podstawa obowiązuje wszystkie grupy od razu? Tak – wszystkie grupy, także oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego, od 1 września 2026 r.
Czy dotyczy przedszkoli niepublicznych? Tak, niezależnie od organu prowadzącego.
Czy zmiany wprowadza ustawa? Nie – nową podstawę programową określa rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 378).
Pełny opis zmian dla przedszkoli i szkół, wraz z terminami i podstawami prawnymi, znajdziesz na stronie Kompas Jutra 2026. A jeśli chcesz skompletować materiały dla swoich grup – napisz do nas, ile masz oddziałów, a przygotujemy wycenę dla placówki z fakturą z 14-dniowym terminem płatności.
Przeczytaj też
- Kompas Jutra 2026: jakie materiały dla nauczycieli? – przegląd potrzeb materiałowych na każdym etapie i kryteria doboru pomocy pod dokumentację
- Kompas Jutra 2026 w szkole podstawowej: co się zmienia – jeśli prowadzisz też oddziały przedszkolne w szkole albo klasy I–IV
Stan prawny opisany w tekście: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 378). Artykuł nie zastępuje analizy prawnej ani decyzji organu prowadzącego.