Program „Przyjazna szkoła” 2025–2027 – praktyczny przewodnik dla szkół
Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027 wspiera szkoły, do których uczęszczają uczniowie i uczennice z Ukrainy. Program jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (FERS), a na jego realizację zaplanowano blisko 500 mln zł.
Jego celem jest szkoła, w której cała społeczność czuje się bezpiecznie: uczniowie z doświadczeniem migracji, ich polscy rówieśnicy, rodzice i nauczyciele. W tym przewodniku wyjaśniamy, jak działa program, z czego może skorzystać Twoja szkoła i jak wspierać dobrostan emocjonalny uczniów również poza programem.
Czy Twoja szkoła może skorzystać z programu?
Program obejmuje publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe oraz ponadpodstawowe: licea ogólnokształcące, technika, branżowe szkoły I stopnia i szkoły specjalne przysposabiające do pracy. Warunkiem jest, aby w szkole obowiązek szkolny lub obowiązek nauki realizował co najmniej jeden uczeń z Ukrainy spełniający warunki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Program nie obejmuje przedszkoli.
Choć punktem wyjścia są uczniowie z Ukrainy, działania programu służą całej społeczności szkolnej, w tym uczniom z doświadczeniem migracji z innych krajów. Uwzględniają różnice językowe i kulturowe, doświadczenie traumy wojennej, trudności wynikające ze zmiany szkoły, a także niepełnosprawność czy szczególne uzdolnienia uczniów.
Trzy moduły – co każdy z nich oznacza dla szkoły
Moduł 1 – Pomoc asystenta
Program dofinansowuje zatrudnienie asystentów międzykulturowych, którzy pomagają uczniom przejść przez szok kulturowy, pokonać bariery adaptacyjne i odnaleźć się w polskiej szkole. Maksymalne dofinansowanie zatrudnienia jednego asystenta na rok kalendarzowy to dwunastokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Moduł 2 – Dobrostan społeczności szkolnej
To moduł najbliższy tematom zdrowia psychicznego i emocji. Obejmuje profilaktykę zaburzeń zdrowia psychicznego i wzmocnienie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, a w szczególności:
- dla uczniów: konsultacje specjalistyczne, specjalistyczną pomoc psychologiczną i doradztwo zawodowe,
- dla rodziców i opiekunów uczniów z doświadczeniem migracji: pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijaniu umiejętności wychowawczych,
- dla nauczycieli i specjalistów: wsparcie w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, dydaktycznych i opiekuńczych.
Moduł 3 – Doskonalenie kadr systemu oświaty
Szkolenia dla nauczycieli i specjalistów m.in. z zakresu wsparcia edukacyjnego uczniów z doświadczeniem migracji, pracy z zespołem klasowym, wspierania włączenia i wsparcia indywidualnego.
Co to oznacza w praktyce?
Edukacja emocjonalna w wielokulturowej klasie – od czego zacząć?
Z rozmów z nauczycielami i specjalistami wiemy, gdzie edukacja emocjonalna daje najwięcej w klasach, w których uczą się dzieci z różnych krajów:
Pierwsze tygodnie w nowej szkole.
Uczeń, który nie zna jeszcze dobrze języka, często nie potrafi powiedzieć, jak się czuje. Karty emocji, plakaty i proste narzędzia wizualne pozwalają mu pokazać to bez słów, a nauczycielowi szybciej zauważyć, że dzieje się coś trudnego.
Godzina wychowawcza.
Gry i ćwiczenia oparte na współpracy pomagają klasie się poznać, zanim pojawią się podziały „my i oni”. Wspólna zabawa często łączy szybciej niż rozmowa.
Praca specjalisty.
Psycholog lub pedagog prowadzący konsultacje zyskuje gotowe narzędzia, które pomagają rozpocząć rozmowę o emocjach i potrzebach z uczniem, który może mieć za sobą trudne doświadczenia.
Współpraca z asystentem międzykulturowym.
Asystent może korzystać z tych samych materiałów co wychowawca. Dzięki temu uczeń słyszy spójny przekaz i ma poczucie ciągłości.
Kontakt z rodzicami.
Rodzice z doświadczeniem migracji też przeżywają adaptację. Materiały dla rodziców pomagają rozmawiać z dzieckiem o emocjach w domu i wzmacniają to, co dzieje się w szkole.
Jak możemy pomóc?
W Emocjolandii tworzymy narzędzia do edukacji emocjonalnej dla szkół: karty, zeszyty ćwiczeń, gry, plakaty i pomoce dydaktyczne. Prowadzimy też szkolenia i warsztaty dla nauczycieli, pedagogów i psychologów, pokazując, jak wprowadzić pracę z emocjami do codziennego życia szkoły.
Pomagamy dobrać materiały do konkretnej sytuacji placówki: liczby klas, wieku uczniów, tego, czy szkoła dopiero zaczyna, czy chce rozwinąć to, co już robi. Jeśli reprezentujesz organizację realizującą działania w ramach programu, chętnie porozmawiamy również o tym, jak nasze materiały mogą wesprzeć planowane formy pomocy.
Gotowe pakiety dla szkół
Przygotowaliśmy cztery pakiety edukacyjne (Start, Mini, Medium i Max) osobno dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Różnią się zakresem materiałów, więc można je dopasować do wielkości szkoły i planowanych działań. Pomagają uczniom rozpoznawać i wyrażać emocje, radzić sobie ze stresem, budować relacje i integrować się w wielokulturowych klasach.
Pomożemy dobrać produkty do Twojego projektu
Masz pytania dotyczące doboru produktów do potrzeb Twojej placówki? Skontaktuj się z nami – doradzimy, które rozwiązania sprawdzą się najlepiej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy szkoła może kupić materiały do edukacji emocjonalnej ze środków programu „Przyjazna szkoła”?
Środki z Modułu 2 trafiają do operatorów wojewódzkich, a nie bezpośrednio do szkół. Moduł 1 finansuje zatrudnienie asystenta. Szkoła może jednak sfinansować zakup materiałów z własnego budżetu lub innych źródeł, a wsparcie specjalistyczne z programu dobrze je uzupełnia.
Kto składa wniosek o asystenta międzykulturowego?
Organ prowadzący szkołę, np. gmina, powiat lub osoba prowadząca szkołę niepubliczną. Nabory prowadzą zwykle kuratoria oświaty.
Jak skorzystać ze wsparcia psychologicznego w ramach Modułu 2?
Skontaktuj się z operatorem wojewódzkim w swoim województwie. Listę operatorów opublikowało MEN.
Czy program obejmuje przedszkola?
Nie. Program jest skierowany do szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Czy z programu korzystają tylko uczniowie z Ukrainy?
Warunkiem udziału szkoły jest obecność ucznia z Ukrainy, ale działania wspierają całą społeczność szkolną, w tym uczniów z doświadczeniem migracji z innych krajów, polskich uczniów, rodziców i nauczycieli.
Do kiedy trwa program?
Program zaplanowano na lata 2025–2027.
Nasze zaangażowanie
Uczestniczymy w spotkaniach z dyrektorami szkół i samorządami, prowadzimy warsztaty dla kadry oraz bierzemy udział w konferencjach edukacyjnych, psychologicznych i samorządowych.
Grant to dobry moment, żeby wyposażyć placówkę w narzędzia, które naprawdę działają.
Nauczyciel nie potrzebuje kolejnej teorii – potrzebuje prostych, sprawdzonych rozwiązań gotowych do użycia od razu.
Sprawdź, co możemy zaproponować Twojej placówce →Skontaktuj się z nami
Jesteś dyrektorem szkoły, nauczycielem lub specjalistą pracującym w wielokulturowej szkole? Napisz lub zadzwoń. Pomożemy dobrać materiały do potrzeb Twojej placówki i przygotujemy ofertę dopasowaną do planowanych działań.
Napisz do nas
Źródła i podstawa prawna
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania wsparcia w ramach programu „Przyjazna szkoła” (Dz. U. z 2025 r. poz. 946)
- Uchwała nr 60 Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2025 r. w sprawie Rządowego programu „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027 (M.P. z 2025 r. poz. 648)
- Aktualności programu na stronie MEN: https://efs.men.gov.pl/schools-categories/przyjazna-szkola/
- Strona programu na gov.pl: https://www.gov.pl/web/edukacja/rzadowy-program-wyrownywania-szans-edukacyjnych-dzieci-i-mlodziezy-…
Program realizowany jest w ramach projektu „Wsparcie edukacji formalnej dzieci i młodzieży z Ukrainy w programie FERS” (FERS.04.17-IP.05-0001/25), Działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.
